Varúð! Femínismi!

Vinur minn sem ég umgekkst mikið á árum áður hafði afar leiðinlegan, og dónalegan, ávana. Ef hann hafði ekki áhuga á umræðuefninu þá átti hann til að segja: „Jájá. Getum við talað um eitthvað annað?“ Þetta varð alltaf hálfgerður samtalsstoppari. Afar dónalegt gagnvart þeim sem höfðu sýnt á ófyrirsynju að leyfa umræðum að fara í einhverja þá átt sem téðum vini mínum var ekki að skapi. En aldrei minnist ég þess að við höfum sett ofan í hann vegna þessa.

Eftir á að hyggja sagði þessi maður aldrei neitt þessu líkt nema í hópi kvenna. Ég minnist þess aldrei að hafa heyrt hann setja svona ofan í við neinn af karlkyns vinum okkar. Og kannski er stærsta spurningin hvers vegna við þoldum þetta. Hvers vegna við bentum honum aldrei á að þetta væri ókurteisi.

Og það var ekki eins og þessi maður talaði alltaf og ævinlega eingöngu um hluti sem ég hefði áhuga á. Óneinei. En maður hlustar samt. Það er bara kurteisi. Ef manni leiðist ógurlega ef yfirleitt lítið mál að leiða talið að öðru, án þess að vera dónalegur.

Mér datt þetta í hug áðan þegar ég var eitthvað að tjá mig á fésbók vinkonu minnar, þvældist reyndar aðeins frá umræðuefninu, og annar fésbókarvinur minn þótti maklegt og réttvíst að benda mér á að ég væri komin í „húsmóðurgírinn.“ Ó! MÆ! GOD! Hvílík hneisa!

„Nei, nú ertu farin að tala um pólitík.“ Fær maður það einhverntíma? Nei. Maður virðist aðeins vera á villgötum í umræðunni þá og því aðeins að umræðan snúist um eitthvað sem almennt hefur á sér kvenna-stimpilinn.

Gífurmargir fésbókarvinir mínir karlkyns tjá sig af miklum móð um börnin sín og heimilishaldið. Sumir reyndar um fátt annað. Við eigin statusa og annarra innlegg. Ég held að það sé rétt hjá mér að ENGUM manni myndi nokkurn tíma detta í hug að benda þeim á villu síns vegar, og bregða þeim um að vera komnir í „húsmóðurgírinn.“

Það er svo merkilegt að þó jafnrétti sé að mörgu leyti næstum náð er eins og að í almennu samtali virðist mörgum minni þörf á að sýna konum þá kurteisi og virðingu sem þeir sýna karlmönnum, alveg umhugsunarlaust.

Vér konur berum líka alveg okkar ábyrgð í þessu máli. Ef við hefðum einhvern tíma rætt þetta við vin okkar, í gamla daga, er ég nokkuð viss um að það hefði ekki þurft að gera það nema einu sinni. Þar sem við gerðum það ekki er ekkert víst að hann sé enn búinn að átta sig á þessu. Kannski ekkert endilega stórt skref fyrir mannkynið, eða neitt, en það flísast alveg slatti útúr sjálfsálitinu ef maður fær, svona jafnt og þétt yfir ævina, alltaf nokkrum míkrógrömmum minni virðingu af þeirri ástæðu að maður var svo óforsjáll að fæðast með píku en ekki typpi.

Femínismi: Sú byltingarkennda hugmynd að konur séu fólk...

Sjeik og Sveikspír

Það er eins og mig minni að einhverntíma hafi ég haldið að um þetta leyti yrði nú orðið aldeilis öldungis pollrólegt hjá mér og ekkkkkkkert að gera. En svoleiðis er það nú víst aldrei, á Íslandi. Einhverntíma ætla ég að fá mér „fræðimannsíbúð“ í Montpellier, vera það heilllllengi og gera nákvæmlega (næstum) ehhhhkkkkkert. Mögulega skrifa smá á morgnana og slæpast síðan seinnipartinn af innnnlifun.

En þannig stendur nú hnífurinn í kýrrassgatinu núna að um helgina verður margboðuð einþáttungadagskrá hjá Hugleiknum, sem að þessu sinni er með þema. Gengur fyrirbærið undir nafninu Gamli, góði Villi, og verður held ég bara með því betra sem hefur verið á boðstólnum Lagt verður út af Skakspjótinu og verkum hans á 9 mjög mismunandi vegu, eftir því sem mér hefur heyrst, og kunnugir segja að þar reki hvur snilldin aðra. (Allavega reka snilldirnar tvær sem ég leikstýri hvor aðra alveg út í horn...) Sýningar á herlegheitunum verða í Hugleikhúsinu á Eyjarslóðinni klukkan 16.00 á sunnudag og klukkan 20.00 á mánudag. Afar takmarkað sætaframboð svo mönnum er ráðlagt að panta.

Og hví þessi undarlegi sýningartími á sunnudag, spyrja kannski einhverjir? Þá er komið að hinu. Þannig er að titilinn Athyglisverðustu áhugaleiksýningu ársins, af hálfu Þjóðleikhússins hlaut Freyvangsleikhúsið og mun á sunnudagskvöldið sýni hina margrómuðu sýningu Góði dátinn Svejk á stóra sviði Þjollans. Það ku vera að verða uppselt.

Í gær fór ég ekki fet. Svaf til 10 og var síðan alein heima hjá mér. Fór út að haupa og sinnti talsverðu af heimilisstörfum, og lagði mig offfft. Er ekkert mikið betur haldin af alheimslangþreytunni í dag. Þarf að fara að komast í einhvers konar frí... en það virðist nú alltaf eitthvað koma í veg fyrir svoleiðis lúxusheit.

Var til dæmis að átta mig á því að það er rúmur hálfur mánuður í brjálaða leikstjórnarnámskeiðið á Bandalagsskólanum! Hvernig stendur á því að þetta gerist alltaf? Og í millitíðinni á eitt og annað að gerast. Svona samkvæmt öllum áætlunum.

Mamma mín er morgunsvæf kona. Eða var það allavega þegar hún var yngri. Þess vegna vandi hún okkur á að vaka aðeins frameftir og vakna þegar okkur sýndist. (Sem var nú samt alltaf einhverntíma fyrir hádegi.) Þegar hún fór að vinna gerði hún það eftir hádegi, þannig að leikskólatíminn okkar hófst aldrei fyrr en klukkan 13.00. Þegar ég var lítil var heldur ekkert bull um einsetna skóla. 6 - 9 ára var maður bara í skólanum eftir hádegi.

Þetta varð til þess að ég var orðin 10 ára þegar ég þurfti fyrst að fara að vakna á ókristinlegum tíma á morgnana. Þá fékk ég vekjaraklukku. Ég og pabbi og Hugga vöknuðum um miðja nótt, borðuðum morgunmat og fórum í vinnu og skóla. Yfirleitt án þess að nokkur segði orð. Mamma og litlu krakkarnir sváfu lengur. Þetta var fínt.

Mér varð svona hugsa til þessara dásemdartíma í morgun þegar við þurftum að rífa öll börnin upp á afturendunum fyrir 8. Öll dragúldin eftir júróvísjónruglið, og demba þeim í skólana sína, hvort sem þeim líkaði betur eða ver. (Þeim yngsta líkaði það sérstaklega ver. Hann þarf svo að fara að komast í sumarfrí og geta verið heima hjá sér og hagað hlutunum eins og hann vill.)

Erum við kannski bara í ruglinu með þetta? Mig langar allavega í svona tveggja ára leyfi. Dingla mér ógurlega. Sofa eins og ég þarf. Og hanga.

Ég hef annars enduruppgötvað sjálfa mig sem morgunhana. Ég held það hafi gerst í Frakklandi. Þar fór ég að vakna klukkan 7. Fara í göngutúr og fá mér baneitrað franskt expressó einhversstaðar og fara svo heim og skrifa ritgerð, læra og eitthvað. Svona fram til 10 eða 11. Einhvern tíma að deginum var tekin rækileg síesta og heilmikill tími fór í að hanga með vinum sínum. Tekið skal fram að síðan ég bjó í Frakklandi hef ég verið laus við heilmikið af stresskvillum sem ég var haldin áður en ég fór þangað.

En ég er samt farin að finna fyrir þessu aftur. Ef allt gerist ekki á RÉTTUM TÍMA þá FERST HEIMURINN!

Þegar ég er á Egilsstöðum er allt rólegra. Þá erum við líka vitaskuld alltaf í fríi. Enginn þarf að fara á leikskólann. Þar er líka alltaf ein amma til tax svo verkin dreifast meira. Og svo er svo stutt í allt. Yfirleitt er bílnum lagt þegar við komum austur og hann ekki snertur nema þegar þarf að fara út í sveit eða niður á firði.

Og af hverju þessar vangaveltur?

Ég er alltaf eins og kýrnar á vorin. Þarf að komast út. Þegar vorhori sleppir (sem kemur ævinlega um viku eftir að hlýnar, sérstaklega ef það gerist snögglega) þá fer mig að langa óstjórnlega mikið úr samhengi. Út á land, til útlanda... það er mjög heppilegt að ég er alla jafna í skólakerfinu þannig að lífið skiptir alltaf um gír á þessum tíma. Yfirleitt er nú samt einhver bið á að maður sleppi úr samhenginu. Spurning um að fara að skipuleggja utanlands eða út á lands ferðir seinnipartinn í maí?

Svo fæ ég líka gjarnan tónlistaræði. Fæ nokkur lög á heilann sem ég verð að kenna sjálfri mér að syngja og spila.

En nú er víst ekkert rugl í boði. Bilað að gera á öllum sviðum lífsins, framvinduskýrsla að fæðast, þarf að fara til leiðbeinanda, svo ég fái námslán, fyrirlestur á hádegisfundi hinn daginn, sjúkrapróf á leiðinni til yfirferðar, og einhverjar ritgerðir.... og þá taka sumarverkefnin við. Lokahönd á textann í bókina um hana Soffíu mús og svo þýðing... og lestur 11 leikrita fyrir leikstjórnarnámskeið.

Sko! Það er nákvæmilega þetta sem ég meina! Svona hagaði ég mér aldrei í Frakklandi!

Þarf, geðheilsunnar vegna, að fara að tímasetja útflutning.

Artífartbörnin

Smábátur syngur og dansar í Hörpunni á barnamenningarhátíð þann 15. maí, næstkomandi. Það er daginn eftir Júróvísjón. Þá verður flutt þar einhvers konar bræðingur úr söngleiknum Hárlakki sem framinn var í Hagaskóla fyrr í vor, við ógurlegan fögnuð. Hann er einnig að bíða eftir að fá að heyra hvort hann mun leika í kvikmynd í sumar. Nokkuð stórt, skilst mér.

Sá elsti er sumsé bara búinn að meikaða. Þarf ekki að orðlengja það. (Enda urðum við dáldið stolt þegar við komum einhverju sinni á sýningu í Vesturbæjarskóla, þegar hann var þar, þá um 10 ára eða svo, og sáum að hann hafði skrifað einhversstaðar að hann ætlaði að verða Hugleikari þegar hann yrði stór. Stolt stund. Enda lék hann sinn fyrsta einleik hjá því leikfélagi skömmu síðar.)

Þau yngri hafa líka verið að sýna efnilega takta í einhvers konar listhneigð.

Við Freigátan vorum að ræða um sumarið. Hún sagði: „Þá ætla ég bara að láta mig dreyma gula liti því sumarið er allt í gulu. Núna dreymir mig bara hvítt því það er vindurinn.“
Eh... ókei. Efnileg í artífartinu.

Bróðir hennar, Hraðbátturinn, átti líka merkilega innsetningu um daginn. Systir hans var að horfa á einhverja Barbímynd, sem hann hafði nú takmarkaðan áhuga á, svo hann kom fram þar sem ég var að vesenast. Þar setti hann tóma óhreinatauskörfu á hvolf. Ofan á hana setti hann lítinn Ikea stólkoll. Þar ofan á setti hann lokið af óhreinatauskútnum. Þar ofan á raðaði hann ýmsu smálegu, m.a. naglaklippum og tannstönglum. Svo fór hann á bak við þetta alltsaman og sagði, með bjagaðri röddu: „Einu sinni var kall. Hann var inni í húsinu sínu og borðaði svo mikið að hann varð allt of stór.“ Svo kom hann fram fyrir og sagði (með eðlilegri rödd) „Þetta var leikrit.“

Ef fólki finnst við hjónin artífarta yfir okkur? Bíðiði bara!
Yngri börnin okkar eiga eftir að verða einhverjir algjörlega óskiljanlegir skúlptúra-hljóðmyndar-innsetningalistamenn!

Vor

Takmörk dagsins eru tvenn.
Að reyna að nenna að fara yfir eins mörg próf og ég mögulega get... (Af 100 mögulegum) Og reyna að éta ekki of mikið.
Já, og drekka ekki kaffi. En ógeðslega mikið vatn. Einhversstaðar í bakhöfðinu langar mig að taka smá ávaxtakast og aðlaga mataraæðið pínu (og mjókka kannske ofurlítið?) áður en skólinn byrjar.

Nú eru að verða 2 ár liðin frá átakinu "byrja að skoða hvað maður étur og hreyfa sig eitthvað." Það virkar alveg. Í ljós kom að það er mikilvægt fyrir mig að hreyfa mig helling, til þess að ég hafi orku í alla kyrrsetuvinnuna og haldi draslinu gangandi. Hins vegar hefur í ljós komið að maður brennir alveg fáránlega litlu.

Ergó: Ef maður ætlar að breyta um lögun hefur það allt að gera með hvað maður lætur mikið af mat (og matarlíki) í smettið á sér. Það skiptir ekki einu sinni sérstaklega miklu máli hvað það er. Bara að éta ekki í óhófi. Dáldið einfalt. Eða hvað?

Nei, ekki einfalt. Ég er brauðfíkill. Alveg kreisí í allt með saltbragði. Ég drekk eiginlega aldrei gos og get átt súkkulaði þangað til það skemmist... En brauð og brauðtengt get ég étið endalaust. Og sérstaklega á kvöldin.

Og annað sem ég átti ekki von á að fatta. Það er óstjórnlegt mikilvægi þess að hvíla sig nóg. Þegar maður verður þreyttur, tala nú ekki um langþreyttur, þá er svo stutt í ílöngun í allskonar orkusprengjur og óæti. Ég þarf helst að hunskast í bælið fyrir ellefu. Svo ég detti ekki íða.

Leiðin fram hjá þessu eru vatn í óhófi, og ávaxta og grænmetiseign. Ég kaupi vínber, litlar gulrætur og epli, þegar mér finnst vera komið gott af óhollu kvöld-áti. Fyrstu kvöldin í afvenjun raða ég í kringum mig allskonar hollu. (Svo endar með því að ég hætti að nenna því. ;)

Hjólaði annars heim úr vinnunni í gær. Það gekk ágætlega, þangað til keðjan datt af. En það hjól (verslað af konunni sem var að flytja út úr íbúðinni á neðri hæðinni á 5000 kall fyrir nokkrum árum) ætti alveg að duga okkur í bili. Stefnan er að vera með skiptiskipulag á hjóladæminu, annað hjóli í skólann á morgnana og hitt keyri með börnin, svo skiptum við og sá sem hjólaði um morguninn keyrir og sækir seinnipartinn. Þessi hjólatúr tekur annars enga stund. 20 - 30 mínútur.

Jæja. Búni bunkinn af prófum er ennþá miklu lægri en eftir-bunkinn.

36 dagar í skóla!
(Ætla samt ekki að verða eins og skólafíklarnir í gamladaga, sko. Vantar bara alvarlega eitthvað viðmið í þessum yfirferðarleiðindum.)

Konunglegt brúðkaup.

Ég hafði nú ekkert sérstaklega hugsað mér að horfa á þetta brúðkaup. Mundi eftir brúðkaupi Díönu og Kalla sem einhverrar langrar og leiðinlegrar beinnar útsendingar, a la koma Keikó, Fisher eða sambærilegt.

Átti aukinheldur að vera á fundi klukkan 10.

Svo var ég í vinnunni. Og guðfræðingurinn við hliðina á mér með innsýn í kirkjuhefðarlegu hliðina. Og ég narraðist og nörraðist.

Fór í framhaldinu og hugsa um undarleg utanafheit í sambandi við athöfnina "að horfa á konunglega brúðkaupið." Margir hafa ekkert gaman af því, auðvitað. Engan áhuga á þessu fólki, kirkjuhefðunum, konunglegum hefðum eða neitt. Enda, hvað segir það um mann? Ég velti fyrir mér hvort ég væri plebbi af því að ég horfði á konunglega brúðkaupið. Ég er nefnilega ferlega and-royal. Finnst alls ekki siðferðilega rétt að hafa fólk eins og sýningargripi í búrum frá fæðingu . (Þó það séu gullbúr.)

En, allavega. Þetta var ekki eins skelfilega langt mig minnir að brúðkaup foreldra brúðgumans hafi verið. Og þarna var margt áhugavert. Tónlist, sálmaval, ritningalestur... og ótal túlkunarmöguleikar á öllusaman, eins og í öllu leikhúsi.

Ég er náttúrulega öll að pæla í performance þessa dagana. Og þetta var sýning. Eftir mjög nákvæmu handriti sem gríðarlega margir sjá. Því er áhugavert að skoða hvað er í þessu.

Ræða biskupsins fannst mér merkileg. Það væri gaman að bera hana saman við ræður í fyrri konunglegu brúðkaupum. Mér fannst áhugavert þegar hann sagði brúðhjónunum að veita hvort öðru ákveðið athafnafrelsi vitnaði hann í skáldið Chaucer, máli sínu til stuðnings.

Þetta tengist því sem ég er mikið búin að vera að pæla í. Það er þetta með rökstyðjum og réttlætum með orðatiltækjum og eða svölum setningum eftir skáld. Þetta er mjög merkilegt þar sem það að það skuli vera til svöl eða skemmtileg leið til að segja eitthvað... þýðir ekki að það sé eitthvað sannara, eða réttara að segja það.

Allt sem stuðlar er satt, sagði Ármann Guðmundsson einu sinni. (Setning sem stuðlar sjálf og styður því eigin fullyrðingu.) Í nútímanum er rökleikni upphafin. Rökstuðningur er upphaf og endir alls, tilfinningarök eru ekki rök og staðreyndir eru staðreyndir, hvernig sem þær eru settar fram.

Samt er það þannig að ótrúlega oft, þegar menn ætla að segja eitthvað merkilegt, þá þarf að stuðla, vitna í, orðatiltækja... annars tekur enginn mark á manni! Orðanna hljóðan held ég að hafi meiri áhrif en flest annað í mannlífinu, stjórnmálunum, samfélaginu í dag. Að vera vel máli farinn er kannski eitt af því mikilvægasta, sem ákvarðar stöðu manna í þjóðfélaginu, hvað kemst til leiðar og hvað ekki.

Er einmitt búin að vera að hugsa um trúða í stjórnmálum. (Öll í besta flokknum þessa dagana.)

Fékk smá hroll í gær þegar ég fattaði annan íslenskan stjórnmálamann sem komst til valda með ekki ósvipuðum aðferðum.

Fyrsta orðið sem hann sagði í sjónvarpi var: Drulla.

Hann gerði usla í stjórnmálum þess tíma með því að vera af röngum ættum fyrir valdhafa í sínum flokki.

Varð borgarstjóri.

Sigraði sitjandi formann í formannskosningum og varð flokksformaður.

Varð forsætisráðherra.

Varð seðlabankastjóri

(Setti Ísland á hausinn)

Er ritstjóri Morgunblaðsins.

Og þessa sigurgöngu virðist helst mega rekja til ákveðins orðfæris. Máltækja, stundum heimasmíðaðra og almennra "skemmtilegheita." (Ef maður er með svona miðaldra-kalla-húmor.)

Sviðsetningin.

Ég er ekki frá því. Hvort sem okkur líkar betur eða ver. Það eru sviðsetningar sem stjórna heiminum í dag.

Umbúðirnar, ekki innihaldið.

Jájá, þetta fjallaði alveg um brúðkaup Villa og Kötu.

Til hamingju, þau.

Útvarp Kópavogur...

veðurspá.

Ég spæ því að eftir tvö norðaustansumur í röð verði brakandi blíða á norður og austurlandi alla hundadagana í sumar. (Frá ca, júlíbyrjun fram undir ágústlok.) Og síðan áfram, auðvitað, þar sem hauststillurnar búa mjög gjarnan fyrir austan. Hins vegar er ég hrædd um að fljótlega fari að kólna þar eystra þar í bili, og verði skítviðri fram undir, eða yfir, Jónsmessu.

Þetta með sumarblíðuna gæti síðan svo sem klikkað. Ég var að rifja upp hitabylgjupáskana á Egilsstöðum 1993. Blíðan hélst alveg eitthvað áfram. Ég man að við dimmiteruðum í brakandi blíðu. Á leiðinni í síðasta prófið mitt í Menntaskólanum á Egilsstöðum festi ég hins vegar bílinn á Lagarásnum og þurfti að skilja hann eftir og hlaupa á milljón gegnum snjóskafla á kirkjuleiðinni til að meika það í prófið. (Þýsku 403, ef eg man rétt.) Sumarið varð síðan alveg fullkomlega ömurlegt. Hitinn fór varla nokkurntíma í tveggja stafa tölu og það var OFT slydda. Sumarið kom eftir 20. ágúst. Þá var ég flutt til Akureyrar. Þeir sem fluttu til Reykjavíkur mættu beint í haustrigningar og fengu ekkert sumar. Þannig var það nú.

Þess vegna spái ég, hokin af veðráttureynslu, skítaveðri eystra og nyrðra, frá miðjum maí að júnílokum, en af meðfæddri bjartsýni spái ég því að rétt snúist í hundadögunum.

Reykjavíkursumarið er síðan eiginlega alltaf eins. Þarf ekkert að spá um það. Hitinn verður 10 - 15 stig og ýmist rigning eða sól. (Meira af rigningu en sól ef spá mín um suðvestlæga hundadaga gengur eftir.)

Annars veit ég ekkert hvernig sumarið verður. Planið er að vera viku á Húnavöllum og læra að leikstýra. Síðan þyrfti ég að fara vestur (á Patreksfjörð) norður (í Eyjafjörð) og austur (aðallega í Egilsstaði) og myndi nú alveg vilja stoppa dáldið á hverjum stað. Vera svo mætt í bæinn í tæka tíð fyrir Japan. 4. ágúst. Inn á milli þarf ég svo að taka slatta af viðtölum og þýða Önnu í Grænuhlíð. Og svo er ég að spá í að gera kannski einhverja útvarpsþætti... Kannski bara eitthvað í sambandi við allt þetta flakk? Eða verður kannski alveg nóg að gera?

Í allefall verður þurrkatíð í fjármálum. Líklega ekki króna af innkomu fyrr en vaxtabætur hrynja inn í ágústbyrjun, já og svo styrkir vegna Japansferðar, löngu eftirá, seinna í ágúst. Og ferlega væri nú gaman ef það færi ekki alveg allt í yfirdráttardrauginn.

Hérna megin við páska er sumarið fáránlega skammt undan. Og maí er alltaf ferlega stuttur mánuður, einhverra hluta vegna. Og ferlega þyrfti maður nú að haska sér út að hlaupa eftir þessa páska ofeldisins.

Bara er veðrið vildi nú vera svo vænt að fara að haga sér...